Strona główna » Dla kogo » Hemoroidy, czyli żylaki odbytu jako konsekwencja zaparć i wzdęć

Hemoroidy, czyli żylaki odbytu jako konsekwencja zaparć i wzdęć

10.04.2026

Hemoroidy to inaczej guzki krwawnicze, czyli struktury anatomiczne takie jak sploty naczyniowe, które znajdują się w kanale odbytu. Odpowiadają za uszczelnienie go i pomagają kontrolować przepływ gazów i stolca. Z punktu widzenia anatomii oraz fizjologii nie są chorobą. Stają się nią dopiero wtedy, gdy ich struktury ulegają powiększeniu czy przemieszczeniu bądź pojawia się stan zapalny. Hemoroidy zbudowane są z ciała jamistego, które zawiera tętnice, żyły, przetoki tętniczo-żylne. Są one podparte mięśniami oraz tkanką łączną. Znajdują się powyżej linii grzebieniastej odbytu. Aby mówić o chorobie hemoroidalnej, muszą spełniać cechy skali Golighera1.

Hemoroidy wg skali Golighera


Stopień I – są powiększone, ale nie wypadają

Stopień II – wypadają przy parciu, natomiast cofają się samoistnie

Stopień III – wymagają ręcznego odprowadzenia

Stopień IV – są stale wypadnięte i nieodprowadzalne

Czym są hemoroidy zewnętrzne i mieszane?

Hemoroidy zewnętrzne znajdują się poniżej linii grzebieniastej. Ich charakterystyczną cechą jest obrzęk, zakrzepica oraz silny ból. Często też występuje unerwienie somatyczne. Mogą występować też hemoroidy mieszane, które objawiają się bólem oraz krwawieniem. Mają cechy zarówno hemoroidów zewnętrznych, jak i wewnętrznych. Z punktu patofizjologii w momencie osłabienia tkanki podporowej dochodzi do degradacji kolagenu oraz rozciągnięcia więzadeł. W efekcie guzki przesuwają się w dół i może pojawić się stan zapalny. Także wzrost ciśnienia w jamie brzusznej na skutek zaparć, ciąży czy siedzącego trybu życia powoduje przekrwienie splotów naczyniowych, a w konsekwencji chorobę hemoroidalną. Zaburzenia mikrokrążenia mają natomiast wpływ na zastój żylny i prowadzą do mikrozapaleń.

Hemoroidy a zaparcia i wzdęcia

Zaparcia mogą być silnie powiązane z hemoroidami. W tym przypadku występuje najsilniejsza korelacja. Mianowicie przewlekłe parcie, twardy stolec powodują wzrost ciśnienia w kanale odbytu, co z kolei prowadzi do przekrwienia splotów hemoroidalnych, a także ich powiększenia czy przemieszczania. Największym czynnikiem ryzyka choroby hemoroidalnej jest zbyt długi czas defekacji. Jeżeli siedzi się na toalecie powyżej 10 minut, jest to szkodliwe dla zwieraczy. Może również dojść do utraty podparcia tkanek, czyli więzadła Parksa, a w konsekwencji wypadania hemoroidów. Zaparcia, wzdęcia i hemoroidy mają też mechanizm pośredni rozumiany jako zalegający stolec powodujący barierę mechaniczną. Wtedy dochodzi do gazów, które kumulują się i występuje wzrost ciśnienia śródjelitowego i śródbrzusznego. W rezultacie brzuch staje się rozdęty, następuje nacisk na dno miednicy i kanał odbytu i nasilenie objawów hemoroidalnych.

Także wzdęcia mają korelację z hemoroidami, choć jest ona słabsza. Należy wiedzieć, że zwiększenie napięcia w jamie brzusznej, powoduje mimowolne napinanie mięśni brzucha i pogorszenie odpływu żylnego z hemoroidów. Same wzdęcia niemniej rzadko powodują hemoroidy, jednak nasilają już te istniejące. Można tutaj również zauważyć błędne koło, które prowadzi do postępującej choroby hemoroidalnej, a więc zaparcia prowadzą do parcia, a w efekcie hemoroidów. Wtedy też pojawia się ból i dyskomfort przy wypróżnianiu.

Naturalne sposoby na hemoroidy

Należy zdawać sobie sprawę, że istnieją naturalne sposoby na hemoroidy, które wykazują działanie tylko na hemoroidy wewnętrzne I i II stopnia. Poprzez działanie osmotyczne minerałów zawartych w wodzie morskiej następuje nawodnienie stolca, a także zwiększenie ruchów robaczkowych jelit. Ma na to wpływ równowaga elektrolitowa, a więc właściwy stosunek wapnia i magnezu, który powinien wynosić 2:1 lub 1:12. Bezpośrednio oddziałuje to na skurcze mięśni jelita. Ze względu na błędy dietetyczne, ale i przewlekły stres często homeostaza minerałów bywa zaburzona. Podaż minerałów w formie jonowej zawarta w koncentracie oceanicznym Minerals 78+ może ją przywrócić, co zmniejsza nadmierne parcie, a tym samym również częstotliwość pęcznienia i pękania guzków krwawniczych. Profilaktyka hemoroidów to woda z głębin oceanu.

Warto dodać do diety także błonnik rozpuszczalny, najlepiej w formie naturalnej, takiej jak owies czy siemię lniane. Należy tutaj pamiętać, że błonnik należy stosować tylko i wyłącznie w połączeniu z wodą, która ułatwia jego fermentację. Zwróć też uwagę na pozycję przy wypróżnianiu, która zmniejszy napięcie zwieracza. Najlepiej zastosować podnóżek pod stopy i lekko pochylić się do przodu. Kąpiele nasiadowe, a więc ciepłe także pełnią ważną rolę, gdyż powodują rozluźnienie zwieraczy, poprawiają mikrokrążenie, ale też zmniejszają ból czy świąd. Najlepiej do wody dodać ok. 0,5 l zaparzonego rumianku (4 saszetki rumianku zalewamy 0,5 l wrzątku, odstawiamy do wystygnięcia i dodajemy do ciepłej wody). Aby złagodzić świąd i podrażnienia, można objawowo zastosować świeży aloes, który poprawia odpływ żylny.

Profilaktyka hemoroidów

Ważną rolę odgrywa profilaktyka, czyli proste, codzienne nawyki. Przede wszystkim nie należy siedzieć długo na toalecie, natomiast należy reagować już na pierwsze parcie stolca i go nie wstrzymywać. Ponadto dieta powinna opierać się na regularnych posiłkach, ale w małych ilościach. Trzeba ograniczyć głodówki oraz ostre przyprawy. Kontrola wzdęć i zaparć także jest ważna. Pamiętaj, że naturalne metody są skuteczne w hemoroidach wewnętrznych wczesnych stopni oraz profilaktyce, gdyż regulują czynniki patogenetyczne takie jak zaparcia, parcie czy wzrost ciśnienia śródbrzusznego. W profilaktyce ważną rolę odgrywa regularne, odpowiednie nawodnienie, którego częścią powinna być zawierająca kompleks minerałów planktonowa woda morska.

  1. Is the Goligher classification a valid tool in clinical practice and research for hemorrhoidal disease? – PMC ↩︎
  2. Assessing the Impact of Dietary Calcium–Magnesium Ratio on Calciotrophic Hormones and Body Composition Using Validated Food Frequency Questionnaires ↩︎